3 april 2019

Wordt 2019 het jaar van politieke aardverschuivingen?

Een terugblik op Public Affairs Verkiezingsontbijt

Op woensdag 20 maart – de dag van de Provinciale Statenverkiezingen – organiseerden de Public Affairsadviseurs van Hill+Knowlton Strategies hun jaarlijkse ontbijtsessie. Thema van dit jaar: wordt 2019 het jaar van politieke aardverschuivingen?

Als gastspreker was Eric van der Burg uitgenodigd: oud-wethouder van de gemeente Amsterdam, kandidaat Eerste Kamerlid voor de VVD en voorzitter van de overgewichtstafel binnen het Preventieakkoord.
Wordt 2019 het jaar van politieke aardverschuivingen?
De flanken en bondjes smeden 
Jack de Vries, managing director van Hill+Knowlton Strategies, trapte de sessie af met een analyse van de huidige verkiezingscampagne in vergelijking met campagnes uit het verleden. De huidige verkiezingen worden meer en meer bepaald door de flanken, zoals Forum voor Democratie en GroenLinks. Het midden komt hierbij niet of nauwelijks aan bod. De aanslag in Utrecht speelde daarin helaas ook een rol. Waar Asscher in het lijsttrekkersdebat Rutte bedankte voor zijn optreden, zagen de PVV en Forum voor Democratie juist de kans om deze aanslag electoraal te benutten. Dit doet denken aan de demonstratie bij het Turkse Consulaat in Rotterdam, die bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 aan Rutte de premiersbonus bezorgde. Ook ‘new kids on the block’ zorgen vaak voor een bonus bij de verkiezingen. Wouter Bos, Jesse Klaver en Thierry Baudet zijn daar goede voorbeelden van. Rob Jetten lijkt die vruchten echter niet te plukken. Door de focus op de flanken raakt het politieke midden uit het oog. En het zijn juist die groepen die traditiegetrouw voor stabiliteit moeten zorgen.
Het PA-belang van deze verkiezingen is groter dan velen denken. Gezien de mogelijke nieuwe samenstelling van de Eerste Kamer komt de effectiviteit van Rutte III in het geding. Wat betekent het als GroenLinks de partij is die voor de meerderheid moet zorgen in de Eerste Kamer aangaande het Klimaatbeleid? Of de PvdA als het gaat over het sluiten van het pensioenakkoord? Het kabinet gaat spannende tijden tegemoet en zal hoe dan ook bondjes moeten smeden om hun agenda uit te kunnen voeren!
 
Stille revolutie
Vervolgens vertelde Eric van der Burg bevlogen over de totstandkoming van het Preventieakkoord en het verloop van de onderhandelingen in aanloop naar dit akkoord. Als wethouder in Amsterdam raakte hij al snel betrokken bij het overgewichtsprobleem van kinderen. Zo kreeg hij rapporten onder ogen waaruit bleek dat ruim 2500 kinderen in Amsterdam lijden aan morbide obesitas. Onder zijn leiding startte Amsterdam het grootschalige project ‘De Gezonde Stad’ met als belangrijkste doel om de gezondheid onder kinderen te bevorderen. Dit project kon op grote internationale belangstelling rekenen.
Binnen het preventieakkoord leidde Van der Burg de onderhandelingen aan de overgewichtstafel. De voedingsindustrie (FNLI en CBL) namen hier een sterke positie in tegenover de gezondheidsinstellingen. Belangrijk verschil: FNLI en CBL stuurden onderhandelaars, de gezondheidsinstellingen stuurden experts. Van der Burg gaf aan dat dit duidelijk effect had op de uitkomsten van het akkoord. De industrie is, mede dankzij de brede groep stakeholders die binnen het Preventieakkoord een plaats heeft gekregen, zelf actief aan het werk om gezonde ambities waar te maken. Van der Burg merkte op dat juist bedrijven en bestuurders dingen vooral niet ‘gezond’ moeten noemen omdat dit de productie afremt. Met een stille revolutie bereik je veel meer. Een akkoord als het preventieakkoord laat wat hem betreft zien dat er kracht zit in het ‘met elkaar doen’: afspraken maken waar je elkaar ook aan kunt houden.
 
Onder de aanwezige klanten ontstond vervolgens een discussie over de vraag in hoeverre akkoorden ook tot harde resultaten kunnen leiden. Het kabinet heeft immers de keuze gemaakt om grote vraagstukken (zoals het Preventieakkoord en het Klimaatakkoord) door de polder op te laten lossen. Het kabinet en zelfs de Tweede Kamer neemt hierin niet de grote besluiten, maar laat dat over aan verschillende partijen en belanghebbenden. Toch heeft het kabinet ervoor gekozen om ook zelf regie te nemen. Door zelf al een C02-taks te initiëren lijkt het kabinet al een hand uit te steken naar GroenLinks. . Gezien de verkiezingsuitslag van vorige week is dat niet minder dan logisch. Voor een meerderheid in de Eerste Kamer zal de coalitie partijen als GroenLinks en de PvdA hard nodig hebben. Met de winst van Forum voor Democratie heeft Nederland rechts(er) gestemd, maar zal in de komende jaren waarschijnlijk met links(er) beleid te maken krijgen. Voor veel klanten neemt het belang van beïnvloeding via de Eerste Kamer met deze uitslag sterk toe.

Voor meer informatie :

Sander van der Kaaij
Research Executive Public Affairs

email: sander.vanderkaaij@hkstrategies.com