18 september 2018

Paars 2 op herhaling?

Het is een zonnige Prinsjesdag in Den Haag. Letterlijk en figuurlijk.

We hebben begrotingsoverschot, economische groei, lagere werkloosheid en koopkrachtgroei. “Omhoog en vooruit”, noemde de Koning het in de Troonrede.

En toch krijgt het kabinet hele lage rapportcijfers vandaag. Alleen de ChristenUnie als kleinste regeringspartij kan nog een beetje blij zijn omdat hun beide ministers, Schouten en Slob, als hoogste in de beoordeling eindigen.
Paars 2 op herhaling?
En misschien is er ook sprake van het Segers-effect die nadrukkelijk de media heeft opgezocht om duidelijk te maken dat de CU tegenstander is van de afschaffing van de dividendbelasting.
De Koning zei het luid en duidelijk: “de dividendbelasting wordt afgeschaft.” Het kabinet, en vooral de premier en de minister van Financiën houden voet bij stuk, en daarmee hangt er een donkere wolk boven het zonnige Binnenhof vandaag. De messen voor de algemene beschouwingen worden geslepen.
En het is niet de enige munitie voor de oppositie. Andere wolken: de looneis van de FNV van 5%, het uitblijven van een pensioenakkoord, de (bewuste) vertraging van de doorrekening van het klimaatakkoord en de acties bij de politie en in het onderwijs. Alles wordt afgemeten tegen de miljarden voor de dividendbelasting.
Het doet me denken aan de laatste jaren van Paars 2. Ook toen ging het economisch voorspoedig en waren er mooie cijfers te melden, maar sloten die niet aan op een groeiend ongenoegen in de samenleving die Pim Fortuyn vervolgens in 2002 perfect wist te vertolken. Met alle gevolgen van dien..
Vervolgens was er 9/11  en was de ongerustheid in de samenleving compleet.
Veiligheid en welvaart zijn de twee assen waarop een regering vertrouwen moet genieten van de samenleving. En het is daarbij zo dat de hardwerkende middenklasse niet enkel naar zichzelf kijkt, maar ook naar de toekomst van hun kinderen.
Met het belang van hun kinderen voor ogen is die groep de gevestigde politieke orde van de traditionele partijen vaak toch blijven steunen in tijden van bezuinigingen. Het argument “de lasten niet doorschuiven naar komende generaties sprak aan.”
En daar wringt het juist nu. Ouders beseffen zich dat hun kinderen het niet beter zullen gaan krijgen dan zij het nu hebben. Er is oprechte zorg over de veiligheid in de wereld met een onvoorspelbare Trump, de mogelijke effecten van een Brexit, de gevolgen van handelsoorlogen en de inkomenseffecten van een klimaattransitie. Zoals de Koning het zei: “er leven vragen”.
De vragen die er leven werden gelukkig benoemd in de Troonrede, zowel over welvaart als veiligheid werden initiatieven aangekondigd. 1100 agenten, een fonds ondermijning en extra geld voor cyber en 17% meer voor defensie. En op het gebied van welvaart is het adagium dat ‘werken moet lonen’ en wordt er 2 miljard geïnvesteerd in infrastructuur. Ook werd het vestigingsklimaat genoemd. De maatregelen daar: dividendbelasting afschaffen, vennootschapsbelasting verlagen en brievenbusfirma’s aanpakken. Het is de vraag of dat het antwoord is op de vraag waar Nederland in de toekomst zijn geld mee verdiend.
De vragen van de samenleving worden onderkend, zo lijkt in de Troonrede. Wat dat betreft ziet dit kabinet scherper wat er leeft dan dat Paars 2 dat deed. Het gaat nu nog om de juiste antwoorden. Want wanneer dit kabinet de steun niet behoudt van de werkende middenklasse zal de onvrede toenemen en het populisme zegenvieren.
Het plan voor mensen met achterstand op de arbeidsmarkt is al ingetrokken. Ik zeg: doe dat ook met het leenstelsel en voer de premie A regeling weer in voor starters op de arbeidsmarkt. Dan schuiven we inderdaad geen schulden door naar toekomende generaties!

Voor meer informatie :

Jack de Vries
Board Director & Strategy Director Public Affairs

email: jack.devries@hkstrategies.com