5 maart 2018

21 maart: begin van de lente of van de herfst?

Nog 3 weken tot de gemeenteraadsverkiezingen, door Mark Rutte in Elsevier bestempeld als een graadmeter voor zijn nieuwe kabinet. Geen verstandig etiket, maar waarschijnlijk onontkoombaar omdat vooral de oppositie en de media het zo zullen beoordelen. En de eerlijkheid gebiedt ook te zeggen dat veel mensen thuis hun landelijke voorkeur laten meewegen in de lokale stem. Voor de coalitie is het dus de vraag of op 21 maart daadwerkelijk de lente begint..
21 maart: begin van de lente of van de herfst?
Weliswaar is de PVV in 2017 niet de grootste geworden en “heeft het populisme niet gewonnen”, zoals de premier zei, de onderstroom van onvrede is er – ondanks de economische groei – nog wel degelijk. De reden: de hardwerkende Nederlander heeft nog niet echt het gevoel te profiteren. De doorrekening van het regeerakkoord liet weliswaar mooie koopkrachtplaatjes zien, maar bij het bestuderen van de loonstrookjes in januari kwamen veel mensen toch bedrogen uit. De reden: veel van de maatregelen worden pas geëffectueerd in het volgende belastingplan omdat het kabinet gewoonweg te laat van start ging.


En dan is het nog maar de vraag of er geen nieuwe ontwikkelingen zullen zijn die de projecties voor 2019 zullen doorkruisen. Zo zijn er prachtige ambities voor de verduurzaming van onze energievoorziening en de vermindering van de CO2-uitstoot. Het is de grote vraag wie daarvoor de rekening gaat betalen. Wiebes heeft de verschillende tafels bekend gemaakt waaraan onderhandeld gaat worden en wie de voorzitters daarvan zullen zijn. De tafel “wie betaalt de rekening” ontbreekt echter.


Alleen al van de verduurzaming van het woningbestand wordt gezegd dat dit tussen de 150 en 200 miljard euro gaat kosten. Hoeveel van die rekening bij de huizenbezitter zelf terecht komt is nog de vraag. En diezelfde huizenbezitter ziet zich op termijn ook al geconfronteerd met de vraag wat te doen met zijn gasfornuis en boiler en wie de vervanging ervan gaat betalen. Was hij of zij al vooruitstrevend met zonnepanelen begonnen, dan wordt de lol daarvan ook minder omdat de salderingsregeling wordt afgebouwd. Dat betekent investeren in een eigen batterij voor de opslag.


Los van deze “it’s the economy stupid” redenering is er ook nog een ander element relevant voor de energiediscussie, namelijk de geo-politieke en de veiligheidsafweging. De vraag is wat de optelsom zal worden van alle afzonderlijke maatregelen en of die optelsom ook daadwerkelijk wordt gemaakt: hoe zit het met de leveringszekerheid in ons eigen land? Of gaan we ons daarbij afhankelijk maken van het buitenland (nog los van het feit hoe milieuvriendelijk daar de energie wordt opgewekt)?


We willen af van het gas. Begrijpelijk. Er is steeds minder draagvlak voor windenergie vanwege de horizonvervuiling, gevaar voor de vogels en verstoring van radars. Snap ik ook. Het enthousiasme voor zonne-energie wordt wel wat minder wanneer je niet mag terug leveren aan het net. Niet handig inderdaad. We sluiten de kolencentrales niet, maar verbieden wel kolen als brandstof en halen biomassa uit de SDE+ regeling. Oh oké, maar waar komt dan straks onze energie vandaan wanneer we nu nog maar op 7% groen zitten…?


“Het groenste kabinet ooit” was de pitch van het regeerakkoord. Of het groen blijft hangt af van 21 maart. Wordt het lente, of gaan we toch weer terug naar de herfst? Volgens mij moeten er wat losstaande tafels aan elkaar geschoven worden voor een integrale afweging, waarbij ook economie en veiligheid worden meegewogen.
 

Voor meer informatie :

Jack de Vries
Board Director & Strategy Director Public Affairs

telefoon: +31703111999
email: jack.devries@hkstrategies.com