11 oktober 2017

Regeerakkoord goed voor Nederlands vestigingsklimaat?

Het Regeerakkoord heeft een aparte alinea gewijd aan het vestigingsklimaat in Nederland. Tegenover een fors verlaagde vennootschapsbelasting en het verdwijnen van de dividendbelasting staan hogere lasten voor vervuilende activiteiten, een versobering van belastingvoordelen voor zogenaamde ‘brievenbusmaatschappijen’ en minder renteaftrek op schulden. De impact van deze maatregelen zal per bedrijf sterk verschillen.
Regeerakkoord goed voor Nederlands vestigingsklimaat?
Wat we nog niet wisten: maatregelen bescherming Nederlandse bedrijven
Aan de vooravond van de presentatie van het Regeerakkoord werden al veel van de bovengenoemde maatregelen bekend. Wat nog niet was uitgelekt: het nieuwe beleid dat de regering voor ogen heeft rond de bescherming van Nederlandse bedrijven. Uit het Regeerakkoord: “Een beursgenoteerde onderneming die op de AVA te maken krijgt met voorstellen voor een fundamentele strategiewijziging kan een bedenktijd van maximaal 250 dagen inroepen, mits deze het kapitaalverkeer niet raakt. In deze periode dient verantwoording te worden afgelegd aan de aandeelhouders over het gevoerde beleid en dienen alle stakeholders die betrokken zijn bij de onderneming, geraadpleegd te worden. Deze maatregel kan niet worden ingezet in combinatie met beschermingsconstructies van bedrijven zelf.”
 
Hiermee is tegemoetgekomen aan de breed gedragen opvatting dat Nederlandse bedrijven beschermd dienen te worden tegen activistische aandeelhouders. Tegelijkertijd heeft de regering enigszins gehoor gegeven aan de kritische geluiden van onder meer de Vereniging van Effectenbezitters en Eumedion, dat op het gebied van corporate governance en duurzaamheid de de belangen behartigt van de bij haar aangesloten institutionele beleggers. Deze partijen keerden zich tegen het voorstel omdat ze zich zorgen maakten over de effecten op het Nederlandse vestigingsklimaat en de rechten van aandeelhouders. De wettelijke bedenktijd is teruggebracht van de initiële 365 dagen naar 250.
 
Brexit niet genoemd
Het valt op dat in het kader van het vestigingsklimaat de Brexit niet één keer wordt genoemd. Dat roept de vraag op in hoeverre het kabinet voornemens is om de kansen om bedrijven vanuit het Verenigd Konnkrijk naar Nederland te halen, zal gaan benutten.
 
Wel is duidelijk dat het kabinet inzet op het het aantrekken van daadwerkelijke economische activiteit, waardoor het voor bedrijven minder interessant wordt om zich enkel om fiscale redenen met een compact kantoor in Nederland te vestigen. Ook wordt er geïnvesteerd in meer algemene maatregelen om onze innovatiekracht en daarmee ons vestigingsklimaat beogen te verbeteren: 200 miljoen extra voor toegepast onderzoek, een nieuwe impuls aan het vakonderwijs in het beroepsonderwijs en een topsectorenbeleid dat meer aansluit bij daadwerkelijke economische kansen.
 
In de discussies over het aantrekken van financiële instellingen uit Londen wordt regelmatig het Nederlandse bonusbeleid genoemd. Het vorige kabinet stelde voor bankiers een bonuscap in van 20% van het vaste salaris. In Europa ligt dat op 100%. Criticasters van deze maatregel, onder wie de Amsterdamse wethouder van Economische Zaken Kajsa Ollongren en VNO-NCW, stelden eerder dat dit het Europese level playing field aantast en bovendien het aantrekken van financials die nu in Londen zijn gevestigd, ernstig bemoeilijkt. Het Regeerakkoord rept niet over het versoepelen van de bankiersbonus. Wel onderzoekt Financiën momenteel op verzoek van de Tweede Kamer of de strenge bonusregels een negatief effect hebben op het vestigingsklimaat voor bankiers.  
 
Over beloningen gesproken: het Regeerakkoord zegt niets over de Wet Normering Topinkomens, de reeks wetten die de beloning van bestuurders van (semi)publieke organisaties beperkt tot maximaal een ministerssalaris. Minister Plasterk had het liefst ook nog de WNT3 doorgevoerd, waarbij het beloningsplafond gaat gelden voor alle werknemers van (semi-)publieke instellingen. Die wet heeft het in Rutte-II niet meer gehaald en nu er in het Regeerakkoord niets over wordt gezegd, lijkt deze definitief van de baan.
 
Tot slot: is het Regeerakkoord nu een verbetering voor het Nederlandse vestigingsklimaat? Daarover zullen de meningen uiteenlopen, omdat het nogal verschilt per bedrijf. Grosso modo gaan bedrijven die relatief veel financieren met eigen vermogen, reële economische activiteiten in Nederland ontplooien en een kleine ecologische voetafdruk hebben, er het meest op vooruit. Door de afwezigheid van een paragraaf in relatie tot de Brexit kunnen we concluderen dat het aantrekken van financiële instellingen uit Londen niet hoog op de prioriteitenlijst van Rutte-III staat.
 
Hoe nu verder?
Het Regeerakkoord beschrijft de beleidsvoornemens op hoofdlijnen. In de komende maanden en zelfs jaren is de taak aan de regering om deze in samenspraak met de Tweede Kamer om te zetten in wetgeving. In dat wetgevingstraject worden zaken in detail vastgelegd en is het goed mogelijk om uw geluid te laten horen en daarmee uw stempel te drukken op de uitwerking van de beleidsvoornemens. 

Voor meer informatie :